Sự thật về các thủ thuật tiêm: Nhìn từ góc độ miễn dịch học về filler, chất kích thích sinh học và skin booster ECM (ADM)

Xin chào quý vị.

Đây là Phòng khám Thẩm mỹ Snu.

Với tư cách là bác sĩ phẫu thuật thẩm mỹ,

tôi nhìn nhận các thủ thuật tiêm như sau.

“Dị vật đi vào cơ thể

chắc chắn sẽ bị tế bào miễn dịch nhận diện,

tìm cách nuốt và phân hủy.”

Filler HA cũng vậy,

nhiều người nói “cuối cùng hyaluronidase sẽ hòa tan nên không sao”.

Nhưng,

bản thân hyaluronidase cũng chỉ là một công cụ mà tế bào miễn dịch dùng để xử lý dị vật.

Nếu các hạt filler liên kết với nhau phức tạp, hoặc lượng quá nhiều,

tế bào miễn dịch sẽ khó xử lý dễ dàng.

Khi đó, càng nhiều tế bào miễn dịch tập trung lại,

đưa dị vật về phía hạch bạch huyết,

và trong quá trình ấy, cơ thể phân hủy chúng theo con đường sinh học.

📍Lý do nốt sần xuất hiện ở những vị trí bất ngờ

cũng nằm ở đây.

Tôi sẽ giải thích một cách dễ hiểu hiệu quả và tác dụng phụ của các thủ thuật tiêm qua một góc nhìn duy nhất: phản ứng miễn dịch.

1. Dù đưa vào cơ thể thứ gì, tế bào miễn dịch cũng lao đến trước.

Bất kỳ chất gì đi vào da,

cơ thể đều nhận diện nó là “kẻ xâm nhập”.

Các tế bào miễn dịch như bạch cầu trung tính, bạch cầu đơn nhân và đại thực bào kéo đến

cố gắng nuốt dị vật,

và nguyên bào sợi được hoạt hóa, collagen tích tụ dần.

Đây không phải là phản ứng bệnh lý,

mà là “phản ứng bình thường” của cơ thể nhằm giữ dị vật lại.

Vấn đề nảy sinh khi tế bào miễn dịch

không xử lý được dị vật vì nó quá lớn hoặc quá phức tạp.

Với filler HA cũng vậy: các hạt liên kết càng phức tạp, đại thực bào càng khó nuốt,

và vì thế chất nằm lại trong mô lâu hơn, tiếp tục kích thích miễn dịch.

Cũng có nghiên cứu cho rằng bản thân HA không gây phản ứng miễn dịch mạnh,

nhưng HA có thể hỗ trợ phản ứng miễn dịch,

nên khi kết hợp với kích thích từ vi khuẩn hoặc tình trạng viêm toàn thân, phản ứng có thể trở nên lớn hơn.

2. Dị vật không được phân hủy hết sẽ di chuyển đến hạch bạch huyết.

Khi đại thực bào không thể xử lý hoàn toàn dị vật,

tế bào miễn dịch sẽ đưa dị vật theo mạch bạch huyết đến hạch bạch huyết.

Filler không có rào cản cứng như vật liệu cấy ghép nhân tạo,

nên có thể lan dọc theo mạch bạch huyết và mô liên kết xung quanh.

✨Vì vậy, sự di chuyển của chất filler thường được giải thích chủ yếu qua hệ bạch huyết.

Trong quá trình này, đã có báo cáo về trường hợp hạch bạch huyết sưng lên hoặc bị chèn ép,

và tại chỗ, mạch bạch huyết có thể bị tắc cục bộ, khiến phù nề và viêm kéo dài.

Nốt sần xuất hiện ở vị trí không ngờ tới không chỉ đơn thuần do áp lực, mà còn là kết quả của quá trình tế bào miễn dịch chủ động vận chuyển dị vật.

3. Yếu tố ẩn sau hiệu quả tiêm: sưng và sự dịch chuyển dịch cơ thể

“Độ đầy” của thủ thuật tiêm

không chỉ được quyết định bởi lượng chất đã được đưa vào.

Sự dịch chuyển dịch cơ thể (fluid shifting) do phản ứng miễn dịch đóng vai trò lớn

HA có tính chất hút nước,

nên kéo nước xung quanh về và làm tăng thể tích.

Ngoài ra, khi phản ứng miễn dịch xảy ra, lưu lượng máu tại chỗ tăng lên

và dịch rỉ viêm được tạo ra, gây sưng tạm thời.

Nếu ở mức vừa phải, đó sẽ là độ đầy tự nhiên,

nhưng nếu quá mức, có thể xuất hiện phù nặng, sưng tái diễn thường xuyên hoặc phù chậm.

📍Filler tồn lưu có thể nằm trong mô suốt nhiều năm

và trở thành nguyên nhân gây viêm mạn tính.

4. Bộ ba yếu tố tạo hiệu quả, và tác dụng phụ cũng bắt đầu từ đây.

Hiệu quả tạo độ đầy của thủ thuật tiêm

là kết quả tổng hợp của ba yếu tố chính.

1. Thể tích thực tế của chất đã tiêm 2. Sự dịch chuyển dịch do phản ứng miễn dịch (sưng) 3. Sự hình thành mô hạt do phản ứng miễn dịch, quá trình mà các nhà sản xuất gọi là “tân sinh collagen”

Khi phản ứng miễn dịch ở mức phù hợp,

nó dẫn đến tái tạo mô và lắng đọng collagen,

nhưng khi phản ứng quá mức hoặc không được kiểm soát,

sẽ tiến triển thành nốt sần (u hạt) hoặc phù mạn tính.

📌Hầu hết các biến chứng của thủ thuật tiêm, ngoại trừ nhiễm khuẩn,

đều có thể giải thích trong khuôn khổ phản ứng miễn dịch này.

5. Mỗi chất có phản ứng khác nhau: HA filler·PLLA·CaHA·ECM(ADM)·Botox·Rejuran

Lời kết: Tiêm không phải là giải pháp vạn năng

📍Thủ thuật tiêm là công cụ tốt, nhưng không phải là giải pháp vạn năng.

Bất kỳ chất nào đi vào cơ thể đều trở thành đối tượng của phản ứng miễn dịch, và cường độ cùng diện mạo của phản ứng đó quyết định hiệu quả lẫn tác dụng phụ.

✨Quá trình phân hủy filler HA cũng không chỉ là phân hủy hóa học đơn thuần,

mà là quá trình sinh học do tế bào miễn dịch dẫn dắt; nốt sần và phù nề cũng nằm trên cùng một mạch đó.

✨Skin booster ECM (ADM) cũng cho thấy quá trình hấp thu trong vòng 3–6 tháng,

nhưng chính quá trình ấy là sự xử lý của tế bào miễn dịch, nên cũng cần tính đến khả năng hình thành nốt sần.

📌Vì vậy, filler tồn lưu lâu, filler tiêm liều lớn cho cơ thể và vùng đầu,

chất kích thích sinh học như PLLA·CaHA, và skin booster ECM (ADM)

cần được tiếp cận khi đã hiểu rõ đặc tính và ý nghĩa miễn dịch học của chúng.

“Tồn lưu lâu”, “tạo collagen mới”, “hấp thu nên không sao”

— khi hiểu được sự thật về phản ứng miễn dịch ẩn sau những lời này,

chúng tôi mới có thể thực hiện các thủ thuật trung thực và an toàn hơn cho bệnh nhân.

Instagram

Trang chủ

📌 Kênh KakaoTalk (nhấp vào hình bên dưới để chuyển đến)

Câu hỏi thường gặp

Vì sao filler đôi khi gây nốt sần ở những vị trí không ngờ tới?

Bài viết giải thích rằng đây là do tế bào miễn dịch đưa dị vật theo mạch bạch huyết về phía hạch bạch huyết. Vì filler không có rào cản cứng nên có thể lan dọc theo mạch bạch huyết và mô liên kết xung quanh. Nốt sần được xem là kết quả của quá trình vận chuyển chủ động này, không chỉ do áp lực.

Filler HA có ổn không nếu có thể hòa tan bằng hyaluronidase?

Bài viết cho biết việc hòa tan bằng hyaluronidase cuối cùng cũng là một phần của quá trình tế bào miễn dịch xử lý dị vật. Vì vậy, không nên yên tâm chỉ vì có thể hòa tan. Nếu liên kết chéo (crosslink) phức tạp hoặc lượng lớn, tế bào miễn dịch khó xử lý nhanh và chất có thể nằm lại trong mô lâu hơn.

Skin booster ECM (ADM) được hấp thu thì có an toàn không?

Skin booster ECM (ADM) thường có quá trình hấp thu trong vòng 3–6 tháng, nhưng bài viết cho rằng chỉ dựa vào việc hấp thu thì khó kết luận là an toàn. Hấp thu là quá trình tế bào miễn dịch xử lý hạt, và mô hạt cùng collagen lấp đầy vị trí đó. Nếu hạt vón cục hoặc phản ứng quá mức, nốt sần có thể hình thành.

PLLA và CaHA có mức độ phản ứng miễn dịch như nhau không?

Không. Theo bài viết, PLLA thu hút nhiều tế bào miễn dịch hơn nên phản ứng viêm tương đối mạnh, còn CaHA có phản ứng viêm ban đầu tương đối nhẹ. Tuy nhiên, CaHA cũng không phải là hoàn toàn không có phản ứng miễn dịch.

Hiệu quả tạo độ đầy của thủ thuật tiêm được quyết định bởi yếu tố nào?

Độ đầy sau khi tiêm được giải thích là kết quả tổng hợp của thể tích thực tế của chất đã tiêm, sự dịch chuyển dịch do phản ứng miễn dịch (sưng) và sự hình thành mô hạt. HA hút nước xung quanh để làm tăng thể tích, và nếu sự dịch chuyển dịch quá mức, có thể xuất hiện phù nặng hoặc phù chậm.

Botox và Rejuran khác filler như thế nào?

Botox và Rejuran chủ yếu tác động theo cơ chế dược lý và không chiếm thể tích trong thời gian dài. Bài viết xem đây là điểm khác biệt so với filler hoặc chất kích thích sinh học, vốn tồn lưu như dị vật và duy trì phản ứng miễn dịch.